Лингуа Франка Нова
From LFN
- Еста ес ла артикле Лингуа Франка Нова. Ла категориа Лингуа Франка Нова тени плу артиклес супра Лингуа Франка Нова.
Лингуа Франка Нова ес десиниада пер ес ун лингуа вера симпле, коеренте, е фасил апрендеда, пер комуника интернасионал. Ел аве вариос куалиа бон:
- Ел аве ун нумеро лимитада де фонемес. Ел сона симила а италиан о еспаниол.
- Ел ес скриведа комо ел сона. Но енфанте деве паса мулте аниос студиа нонрегулас!
- Ел аве ун граматика вера симпле е регула. Ел ес мин компликада ен еста касо комо енглес о индонесиан.
- Ел аве ун групо лимитада е тота регула де афисес продуинте пер креа паролас нова.
- Ел аве регулас де ла ордина де паролас бон дефинада, комо мулте лингуас мажор.
- Ел аве ун листа де паролас фундада ен ла лингуас роман модерне. Еста лингуас ес комун е инфлуенсенте, е иа контрибуи ла парте мажор де паролас енглес.
- Ел ес десиниада пер ес асетанте натурал де паролас текникал де латина е еленика, ла "норма де мундо" пер фато.
- Ел ес десиниада пер апери плу парте "натурал" пер лос ки компренде ла лингуас роман, ма но мин фасил пер отрас.
Contenida |
[cambia]
Ла алфабета
Ла алфабета кирилика:
- а б к д е ф г и ж л м н о п р с т у в ш з
Ла алфабета латин:
- a b c d e f g i j l m n o p r s t u v x z
Номес де ла летерас:
- а бе ке де е еф ге и же ел ем ен о пе ер ес те у ве еш зе
Пронунсиа (ИПА):
- a b k d e f g i ʒ l m n o p r s t u v ʃ z
- и ес /j/ ентре вокалес е прима анте вокалес
- у ес /w/ ентре вокалес, прима анте вокалес, е ен ку е гу анте вокалес
- ес куатро дитонгос: аи (/aj/), ои (/oj/), ау (/aw/), еу (/ew/)
- ла асентуа ес а ла вокал анте ла консонанте ултима, о, си но посабле, а ла вокал прима:
- фéма, óм, мé, тíа
- ла плурал (-с о -ес) но алтера ла асентуа:
- фéмас, óмес...
[cambia]
Ордина де паролас
- сужета - вербо - ожета
- ла фема ама ла каса
- партикулос - ном (сустантиво) - ажетивос
- ла каса гранде
- темпо - вербо аиданте - вербо мажор - авербос
- ме ва дебе пасеа атенденте
[cambia]
Ла партикулос преномал
- ла -- ла партикуло дефинада
- ун -- ла партикуло нондефинад
Отра партикулос преномал:
- еста -- ла коса о персон аси
- акел -- ла коса о персон ала
- тота -- ла комплета о ла комплета куантиа
- када -- тота индивидуас
- мулте -- ун нумеро гранде
- алга -- ун нумеро нондефинада
- пока -- ун нумеро но гранде
- но -- зеро
[cambia]
Ла прономес персонал
| симпле | плурал | |
| персон ун | ме | нос |
| персон ду | ту | вос |
| персон тре | ел | лос |
- пер косас, ун поте уса анке еса е есас.
- ла прономес ес анке усада пер ла форма де посесе:
- ел ес ме гато = ел ес ла гато де ме
- се ес ла проном рефлетанте е ла форма де посесе де персон тре, симпле о плурал:
- ел ес се гато, ел колпа се
- он ес ла проном нондефинада, цомо ла он ен франсес о ман ен деутш.
[cambia]
Отра прономес
- ке (косас)
- ки -- ке персонес? ла персонес ке...
- куал (де вариос)
- куандо -- ке ора? ла ора ке...
- куанто -- ке куанто? ла куанто ке...
- до -- ке лока? ла лока ке...
- комо -- ке модо? ла модо ке...
- пер ке -- ке кауса? ке интенде? ла кауса ке... ла интенде ке...
[cambia]
Ла граматика
- -с (о -ес пос консонантес) фунда ла плурал де номес:
- омес е фемас
- иа анте ла вербо фунда ла пасада:
- ту иа лабора
- ва анте ла вербо фунда ла футур:
- ту ва лабора
- та анте ла вербо индика ке ла ата ес нонреал о посабле:
- си ту деманда, ме та лабора
- ту поте конструи отра фрасес вербал кон ес:
- нос ес дансанте; ел ес финида
- вербос интранситиво девени вербос каусал пер жунта ун ожета:
- ме сента; ме сента ла фамилиа
- ту поте клари ла сенса кон паролас комо фа е се:
- ме сента ме; ме фа сента ла фамилиа
- авербос ес ла месма комо ажетивос:
- ун ом фелис, ел данса фелис
- пер компаре ду косас о персонас, уса плу о мин:
- ел ес плу гранде ке ме; ме ес мин гранде ке ел
- пер индика ке ун ес плу о мин де тота, уса ла плу о ла мин:
- ел ес ла плу гранде; ме ес ла мин гранде
- пер фунда ун деманда, лева ла восе а ла фин де ла фрасе, о коменса ла фрасе кон ес ке..., о уса отра паролас ке индика ун деманда:
- ту парла италиан? ес ке ту парла италиан? ки парла италиан?
- ун верба син сужета вера но уса ун сужета:
- плуве? ес бон!
[cambia]
Префисес
- дес- -- реверса ун ата:
- инфета > десинфета
- ре- -- фа ун ата анке ора:
- луа > релуа
- нон- -- но о ла контра:
- фелис > нонфелис
[cambia]
Суфисес
- -ор -- ун персон ки фа ун ата о лабора кон ун коса:
- дириже > дирижор
- карне > карнор
- -адор -- ун утил, струменто, о макина ке фа ун ата, креа ун коса, о опера кон ун коса:
- лава > лавадор
- умида> умидадор
- -ериа -- ун лока де травалиа, ун ботека, ун офисиа:
- карне > карнериа
- флор > флорериа
- -ета -- ун коса плу пока, ла енфанте де алга анимал, абитос интерна...
- флора > флорета
- -он -- ун коса о анимал плу гранде, абитос естерна о песа...
- весте > вестон
- -исме -- ун релижио, филосожиа, о отра креда:
- Буда > будисме
- -исте -- ун персон ки аве ун серта креда о практика ун сиенса:
- будисме > будисте; псиколожиа > псиколожисте
- -р -- ла инфинитиво де ун вербо, ке ата комо ун ном консетал:
- донар
- -иа -- ун ном консетал де ун ном о ажетиво:
- мадре > мадриа
- вана > ваниа
- -и -- девени, о фа девени...
- верде > верди
- -а -- уса ун утил, струменто, о макина:
- телефон > телефона
- -ин -- комо ун...
- серпенте > серпентин
- -ос -- плен де...
- зукар > зукарос
- -ал -- де..., консернанте..., пертиненте а...
- насион > насионал
- -абле -- капас де о валуада пер ес ла ожета де ун ата:
- ама > амабле.
- -нте -- ла ажетиво вербал атива, ке поте ата анке комо ун ном:
- ла ом ки дона > ла ом донанте > ла донанте
- -да -- ла ажетиво вербал пасива, ке поте ата анке комо ун ном:
- ла флорес ке ес донада > ла флорес донада > ла донада
- ун вербо поте ес усада комо ун ном син алтера:
- нос данса > ла данса
- ун ажетиво поте ес усада комо ун ном син алтера анке:
- омес сажа > ла сажас
[cambia]
Нумерос
- 0 -- зеро
- 1 -- ун
- 2 -- ду
- 3 -- тре
- 4 -- куатро
- 5 -- синко
- 6 -- сес
- 7 -- сете
- 8 -- ото
- 9 -- нове
- 10 -- дес
- 100 -- сенто
- 1 000 -- мил
- 1 000 000 -- милион
- 321 -- тресенто-дудес-ун
- 45 678 -- куатродес-синко мил сессенто-сетедес-ото
- -и -- фратионес, ун дивиде пар... ун деси, тре куатри
- ла нумеро анте ла коса индика куанто косас:
- тре омес е синко фемас
- ла нумеро пос ла коса индика ла ордина:
- телефон ун е телефон ду

